گردشگری

این سیاست‌ها گاهی از نظر اقتصادی امکانات بسیار مناسبی را برای مشتریان یا مسافران آنها به ارمغان می‌آورد.

این امتیازات و خدمات از ارائه یک وعده غذای اضافه و دادن وسایل بازی به کودکان و خردسالان طی پرواز شروع شد و بتدریج در تمام شرکت‌های هوایی به روندی معمول تبدیل و قدری هم عادی شد. در این موقعیت مدیران شرکت‌های هوایی به فکر پیدا کردن روش‌های نوین برای بالا بردن سطح درآمد افتادند. مدیران شرکت‌ها با بررسی‌هایی متوجه شدند که تعدادی از مسافران همیشه سفر داشته و در واقع مشتری ثابت آنها هستند؛ بنابراین سعی کردند با روشی جدید تعداد این نوع مشتری‌ها یا مسافران را افزایش دهند.

دست‌اندرکاران این صنعت ابتدا نوعی فروش بلیت اعتباری را آغاز کردند تا روی مسافران بالقوه خود برنامه‌ریزی کنند. این روند ادامه پیدا کرد تا این‌که مدیران فروش شرکت‌های هوایی متوجه شدند باید با امتیازاتی فراتر از گذشته این مسافران بالقوه را به خود وابسته کنند.

طی تحقیقاتی مشخص شد که به عنوان مثال برخی استادان و تجار مجبور هستند به دلیل نوع حرفه خود دایم در سفر باشند، بنابراین شرکت‌ها باید برنامه‌ای برای این‌گونه مسافران تدوین می‌کردند. این‌گونه مسافران برای وفادار ماندن به یک شرکت هواپیمایی نیاز به خدمات ویژه‌ای داشتند. اینجا بود که برخی شرکت‌ها با ابتکاری جالب سعی کردند نیاز مسافران بالقوه خود را پوشش دهند.

این شرکت‌ها علاوه بر خدمات آنلاین، اقدام به گروه‌بندی مسافران دایمی خود کردند؛ به عنوان مثال اگر فردی 6 بار طی سال از خدمات یک شرکت استفاده می‌کرد امتیاز می‌گرفت. این روش پیش رفت تا این‌که مدیران یکی از شرکت‌های هواپیمایی تصمیم گرفتند اقدام به عضوگیری از بین مسافران دایمی خود کنند. این شرکت با تاسیس باشگاهی مجازی، مسافران را به عنوان اعضای آن پذیرفتند و خدمات ویژه‌ای به آنها ارائه کردند. پس از مدتی این روش باعث افزایش فروش بلیت شد.

بعد از این مرحله، شرکت‌ها اقدام به دسته‌بندی مسافران ویژه خود و اعطای کارت‌هایی با رنگ‌های نقره‌ای، طلایی و پلاتینی کردند و با این تدبیر تازه، روشی نوین برای بازاریابی و فروش بلیت‌های خود پیش گرفتند که البته مفید هم واقع شد.

این کارت‌ها بدون توجه به اعتبار و رنگشان یک‌سری خدمات مشابه را در اختیار دارنده خود قرار می‌دهند. این امتیازات عبارتند از: اولویت خرید بلیت در لیست انتظار، اولویت در سوار شدن به هواپیما و پیاده شدن از آن، اولویت در دریافت توشه همراه یا همان بار در فرودگاه مقصد و ارسال هدایای مناسب در سالروز تولد دارنده انواع کارت‌ها.

اما پس از این خدمات یکسان با توجه به رنگ و درجه اعتبار کارت‌ها، خدماتی مخصوص به همان رنگ به دارنده کارت ارائه خواهد شد؛ به عنوان مثال امکان استفاده از مقداری بار اضافی به صورت رایگان، بهره‌مندی از تخفیف‌های ویژه شرکت، اقامت در هتل‌های مخصوص شرکت با تخفیف‌های مناسب و ارزنده، اختصاص وعده غذای گرم در صورت توقف بین پروازها در فرودگاه ترانزیت، حمل و نقل فرودگاهی چه از مبدأ و چه در مقصد، در اختیار قرار دادن اتومبیل با راننده در شهر یا کشور مقصد و در نهایت عدم‌محدودیت زمانی برای خرید بلیت؛ به این معنی که در برخی شرکت‌ها دارنده کارت‌های پلاتینی که بهترین و کامل‌ترین کارت‌هاست هرگز بدون بلیت نخواهند ماند و با ارائه این کارت در اولین پرواز برای دارنده کارت، بلیت تهیه خواهد شد.

همچنین امکانات مناسبی برای دارنده این نوع کارت در فرودگاه‌های مقصد پیش‌بینی شده است به این صورت که وقتی مسافر در فرودگاه مقصد از هواپیما پیاده می‌شود استقبال کننده‌ای در انتظار اوست که مسافر را به قسمت VIP راهنمایی خواهد کرد و در حالی که از مسافر پذیرایی می‌شود کارگزار مشغول انجام تشریفات گمرکی و تحویل گرفتن بار مسافر است و پس از چند دقیقه با راهنمایی مسافر به درب خروجی و قرار دادن بارها در وسیله نقلیه او را بدرقه می‌کند.

پس از ارائه این خدمات و همه‌گیر شدن آنها در بین بسیاری از شرکت‌های معروف هواپیمایی، مسافران تشویق به عضویت در این باشگاه‌ها و انتخاب بهترین آنها شدند. این شرکت‌ها با عضوگیری توانستند برآوردی از مسافران دایمی خود طی سال داشته باشند و چیزی شبیه به بلیت‌های اعتباری مترو را برای آنها تدارک ببینند. البته ظهور این کارت‌ها در عرصه هواپیمایی تجاری برای هر دو طرف یعنی مسافران و صاحبان شرکت‌های هوایی مفید واقع شد چون هر دو گروه از این راهکار سود برده و می‌برند.

اما هر یک از شرکت‌ها با توجه به امکانات و توان خود، امتیازات این کارت‌ها را دسته‌بندی کرده‌اند و امکاناتی را به مسافران خود ارائه می‌دهند، بنابراین نباید در انتخاب شرکت هواپیمایی خود عجله کنید بلکه با دقت و وسواسی زیاد شرایط را بررسی و بهترین را انتخاب کنید.

بنابراین اگر از آن دسته مسافرانی هستید که بنا به اقتضای شغل خود مجبور به انجام سفرهای هوایی زیادی طی سال هستید حتما به وب‌سایت شرکت‌های هوایی و فعال در ایران سری بزنید و با مطالعه دقیق شرایط و امتیازات این شرکت‌ها، اقدام به تهیه یکی از این کارت‌ها کنید تا همیشه بلیت خود را بسادگی و با کمترین هزینه دریافت کرده و از خدمات مناسب بهره ببرید.

عماد عزتی

کشور ایران به لحاظ موقعیت خاص جغرافیایی، همیشه مسافران و گردشگرانی از کشورهای شرق آسیا و اروپا داشته است. بسیاری از این گردشگران و جهانگردان خاطرات روزانه خود را نوشته‌اند که هر یک از آنها امروزه برای ما حکم گنجینه‌ای را دارد که نمایی واقعی از وضعیت شهرها و زندگی مردم ایران در گذشته، شرایط سفر و... است.

شهر تبریز اما در گذشته دروازه ورودی مسافرانی بوده که از اروپا وارد ایران می‌شدند. امروز گزارش‌ها و توصیفات برخی از این جهانگردان از تبریز در دوره‌های مختلف تاریخی را با هم می‌خوانیم.

شهر کاروانسراهای عظیم

عمارات عمومی دیگر تبریز از نظر شکوه و عظمت و کثرت جمعیت و زیادی رفت و آمد کمتر از بازار نیست. در این شهر 300 کاروانسرا وجود دارد که بعضی از آنها چندان وسیع است که 300 نفر می‌توانند در آن سکونت اختیار کنند. قهوه‌خانه‌هایی که در آن چای می‌نوشند و قلیان می‌کشند، اماکنی که مخصوص نوشیدن نوعی نوشیدنی است که از شیره خشخاش می‌گیرند، گرمابه‌ها و مسجدهای عظیمی که متناسب با دیگر بناهای با شکوه ساخته شده‌اند، در این شهر فراوان است. تبریز 250 مسجد بزرگ هم دارد.

بیمارستان‌هایی برای اطعام

تبریز 3 بیمارستان دارد که بخوبی از آنها نگهداری می‌شود و همه پاکیزه‌اند. در آنها کسی را نمی‌خوابانند، اما به هرکس که آنجا بیاید 2 نوبت غذا می‌دهند. به این بیمارستان‌ها آش داکن می‌گویند؛ یعنی جایی که اطعام می‌کنند.

جمعیت و ارزاق در تبریز

کوشش بسیار کردم تا بدانم تبریز چقدر جمعیت دارد، اما موفق نشدم. به هر صورت می‌توان باور کرد که جمعیت شهر از 550 هزار نفر کمتر نیست، اما برخی از مردمان سرشناس و صاحبنام به من گفته‌اند که در این شهر بیش از یک میلیون و صد هزار نفر زندگی می‌کنند. عده زیادی از بیگانگان نیز در تبریز سکونت اختیار کرده‌اند و به کارهای مختلف اشتغال دارند. در تبریز نان و گوشت پرندگان و شکار، اقسام میوه و پنیر به قیمت ارزان معامله می‌شود. بهای انواع سبزی هم آنقدر کم است که باورکردنی نیست، مخصوصا مارچوبه که تقریبا قیمت ندارد.

اگر آنچه درباره تبریز گفتم جالب و در خور توجه بود این نکته شگفت‌تر از آنهاست که در تبریز و اطرافش 60 جور انگور به بار می‌آید و می‌توان باور کرد که در ایران هیچ جا نیست که بتوان مانند تبریز براحتی و آسایش و آرامش تمام زندگی کرد.»

همه مسافران باید راه‌های مقابله با خطرات موجود را یاد بگیرند. همیشه احتمال دارد مشکلی پیش بیاید، پس به جای تاسف خوردن بهتر است راه‌های مقابله با آنها را بیاموزیم. فرقی نمی‌‌کند که به تنهایی سفر می‌کنید یا با خانواده یا شاید هم با دوستانتان همسفر باشید، به هر حال امنیت یکی از ارکان سفر است که به دست آوردن آن هم کار سختی نیست. نکات زیر می‌تواند به شما کمک کند:

اول از همه در مورد کشوری که می‌خواهید به آن سفر کنید، اطلاعات کسب کنید. راحت‌ترین راه هم استفاده از اینترنت است. می‌توانید براحتی به نکاتی که مشاوران سفر به آنها اشاره کرده‌اند، دست پیدا کنید و مطالب مهم را یادداشت کنید. یک مسافر آینده‌نگر، حتما شماره تلفن‌های ضروری کشور مقصد را یادداشت می‌کند و می‌کوشد کلمات ضروری زبان متداول آن کشور را یاد بگیرد مثل «کمک»‌. حتی از طریق اینترنت از مکان‌هایی که باید از آنها اجتناب کنید می‌توانید مطلع شوید که کدام محله‌ها و کوچه‌ها مناسب رفت و آمد نیستند و خط قرمزها کجاست. سعی کنید تا حدودی با سنن کشور مقصد هم آشنا شوید. برخی حرکات و رفتارها در برخی فرهنگ‌ها، معنای نامناسبی دارد که باید از آنها خودداری شود. اگر با تور سفر می‌کنید، راهنمای تور هم می‌تواند در این زمینه به شما کمک کند.

از همه مدارک خود 3 سری کپی تهیه کنید؛ از پاسپورت، بلیت‌، کارت اعتباری، گواهینامه رانندگی و هر مدرک مهم دیگر. حتی از پشت مدارک هم کپی بگیرید. این کار باعث می‌شود در صورت گم کردن یا دزدیده شدن آنها، راحت‌تر بتوانید پیدایشان کنید. البته این کپی‌ها را در جاهای مختلفی نگهداری کنید تا یکمرتبه همه آنها را از دست ندهید. حتی می‌توانید آنها را اسکن کرده و به خودتان ایمیل کنید تا در هر موقعیتی بتوانید به آنها دسترسی داشته باشید.

از آدرس و شماره تلفن‌های سفارت کشور خود در کشور مقصد قبل از شروع سفر مطلع شده و آنها را در جایی دم دست، یادداشت کنید. حتی می‌توانید در بدو ورود به آن کشور با سفارتخانه وطن خود تماس گرفته و از توصیه‌های آنها در مورد محل اقامت و دیگر موارد، استفاده کنید.

سعی کنید مثل یک توریست، ظاهر نشوید. در این صورت راحت‌تر خواهید بود و توجه کمتری را به خود جلب می‌کنید. به این منظور باید از استفاده زیورآلات گران قیمت یا عجیب و غریب خودداری کنید. بکوشید کفش اسپرت خصوصا سفیدرنگ نپوشید، چون اغلب توریست‌ها به دلیل پیاده‌روی زیاد از چنین کفش‌هایی استفاده می‌کنند. از کفش‌های راحتی استفاده کنید که جلب توجه نمی‌کنند. از کیف‌های کمری کوچک استفاده نکنید، چون براحتی باز می‌شوند و بدون این‌که متوجه شوید محتویات آن دزدیده می‌شود. اگر با تور سفر می‌کنید، سعی کنید از برچسب مخصوصی که برخی از این تورها به توریست‌ها می‌دهند تا روی لباس خود بچسبانند، استفاده نکنید چون خیلی جلب توجه می‌کند.

اطلاعات شخصی خود را به صورت راز نگه‌دارید و جز در مواقع نیاز به دیگران نگویید که در کجا ساکن هستید، کجا می‌روید و چه کاری را در چه زمانی انجام خواهید داد. به ظاهر قابل اعتماد غریبه‌ها توجه نکنید. وقتی کسی از شما می‌پرسد که کجا سکونت دارید، سعی کنید جواب خیلی صحیح به او ندهید.یک اتاق مطمئن را در هتل اجاره کنید. حتی‌الامکان اتاق‌هایی را که در طبقه اول یا نزدیک آسانسور یا پله‌ها قرار دارند، اجاره نکنید، چرا که راحت‌تر قابل سرقت هستند. شب‌ها یک صندلی را زیر دستگیره در قرار بدهید. وقتی هم که از اتاق خارج می‌شوید، علامت «لطفا مزاحم نشوید» را روی در نصب کنید تا دیگران تصور کنند که داخل اتاق هستید. مودب باشید. اگر ساکت و محترم باشید کمتر توجه دیگران را به رفتار خود معطوف خواهید کرد.

مدارک خود را به صورت استراتژیک حمل کنید! پول نقد، کارت اعتباری و پاسپورت خود را در یک محل قرار ندهید. با این کار خطر دزدیده شدن آنها کاهش می‌یابد. سعی کنید همیشه مقداری پول نقد در کفش خود یا در یک جیب مخفی در لباس خود قرار دهید تا براحتی به آن دسترسی داشته باشید. مقدار زیادی پول نقد با خود حمل نکنید و هنگام پرداخت پول، همه آن را از جیب خود خارج نکنید. هنگام استفاده از وسایل نقلیه عمومی، حواس خود را جمع کنید. بهتر است به جای ماشین‌های شخصی، از اتوبوس یا مترو استفاده کنید و در اتوبوس هم نزدیک راننده بنشینید یا در جاهای خیلی خلوت قطار یا مترو، حضور پیدا نکنید. اگر می‌خواهید از تاکسی استفاده کنید، سوار ماشین‌های بی‌نام و نشان نشوید و قبل از سوار شدن مطمئن شوید که این ماشین، تاکسی معتبری است.

اگر رانندگی می‌کنید از قوانین رانندگی کشور مقصد مطلع شوید. مثلا در برخی کشورها راننده سمت راست و در برخی کشورها در سمت چپ رانندگی می‌کند. عادت به این تغییر می‌تواند زمانبر باشد و دقت زیادی را لازم دارد.

آنچه به آن نیاز دارید

در سفر یادتان نرود که پاسپورت، ویزا، پول، کارت‌شناسایی، گواهی رانندگی و یک موبایل که تلفن‌های ضروری را در آن ذخیره کرده‌اید، با خود ببرید.

نکات مهم و ظریفی که نباید فراموش شوند

هیچ‌وقت پاسپورت خود را به کارمندان هتل ندهید (البته در برخی کشورها، نگه داشتن پاسپورت توسط هتل، قانونی است که چاره‌ای جز عمل به آن وجود ندارد) بهتر است کپی پاسپورت خود را همراه داشته باشید تا در صورت نیاز به آن مراجعه کنید. حتی می‌توانید کپی پاسپورت را در ‌هتل قرار دهید.

اگر به کشوری مسافرت می‌کنید که سابقه گروگانگیری مسافران خارجی را دارد، سعی کنید هر روز در ساعت خاصی هتل را ترک نکنید و همواره یک مسیر خاص را نروید!

شب‌ها حواستان را بیشتر جمع کنید و تنهایی بیرون نروید. کشورهای زیادی وجود دارند که شب‌ها ناامن هستند. در کشورهایی که امنیت پایینی دارند و احتمال بمبگذاری و امثال آن در آن زیاد است، جوانب احتیاط را رعایت کرده و بکوشید با تورهای مطمئن سفر کنید.

هنگام تعویض پول خود با پول رایج آن کشور حتما از صرافی‌های معتبر استفاده کنید و به غریبه‌ها اعتماد نکنید.

با رعایت نکات بالا، می‌توانید سفری امن را برای خود و همسفرانتان فراهم کنید. خوش بگذرد!

مترجم:‌ الهه عیوض‌زاده

منبع: wikinow

اگر از بعد کاربردی به آتش نگاه کنیم، می‌بینیم که چیزی بسیار ضروری است. آتش لباس‌های ما را خشک می‌کند، هنگام سرما به ما گرما می‌بخشد، غذایمان را می‌پزد، آبمان را تصفیه می‌کند، در تاریکی به ما روشنایی می‌دهد، حشرات موذی را دور می‌کند و خیلی استفاده‌های دیگر دارد که در این مجال نمی‌گنجد.

اینها نشان می‌دهد توانایی روشن کردن و روشن نگه داشتن آتش مهارتی است که همه گردشگران باید فرا بگیرند. این کار ساده نیست. بارها افرادی را دیده‌ام که حتی با وجود این که کبریت ضدآب و خاموش نشو داشته‌اند، نتوانسته‌اند آتش روشن کنند.

توانایی روشن کردن آتش و میزان روحیه، ارتباط نزدیکی با هم دارند که تنها در طبیعت‌گردی‌ها خود را نشان می‌دهد. به همین دلیل من به افراد توصیه می‌کنم، در صورتی که از موفقیت خود اطمینان ندارند، سعی نکنند در هوای بد آتش روشن کنند. آتش روشن کردن از مهارت‌هایی است که باید بارها تمرین کنید تا بتوانید روز یا شب، زیر آفتاب یا در برف، بدون تلف کردن وقت آتش را روشن کنید.

همیشه باید در تجهیزات خود لوازم این کار را داشته باشید. ما اینجا روشن کردن آتش را به روش اجدادمان، یعنی بدون کبریت یاد می‌گیریم، زیرا وقتی در این کار استاد شدید، روشن کردن آن با استفاده از تجهیزات بسیار ساده خواهد بود.

روشن کردن و مدیریت آتش

هنگام روشن کردن آتش، به دنبال خشک‌ترین شاخه‌ها باشید. این شاخه‌ها ترجیحا شاخه‌های شکسته روی درختان هستند. شاخه‌های شکسته‌ای که روی زمین افتاده‌اند نیز می‌سوزند، ولی رطوبت بیشتری دارند و روشن کردن آتش با آنها سخت‌تر است. در هوای مرطوب یا وقتی باد می‌آید اطمینان حاصل کنید مقادیر زیادی شاخه نازک دارید؛ این شاخه‌ها سریع‌تر و راحت‌تر می‌سوزند و مرکز آتش شما را داغ می‌کنند.

همچنین به یاد داشته باشید که آتش دوست دارد به صورت عمودی بسوزد و بالا برود. آتش‌های تخت و کم‌ارتفاع زود خاموش می‌شوند، در حالی که آتش‌های بلند، شعله‌ور می‌شوند و بادوام هستند. پس هنگامی که آتش روشن می‌کنید، چوب‌ها را به طور عمودی بچینید تا شعله‌ور شود.

ولی روشن کردن آتش، تنها شروع کار است. آتش ابزاری چندمنظوره است که می‌توان آن را برای موقعیت‌های مختلف مورد استفاده قرار داد. اگر آتش را صحیح مدیریت کنید، می‌توانید همیشه استفاده‌ای را که از آن انتظار دارید، ببرید و در صورت عدم نیاز به آن می‌توانید آن را با شعله خیلی کم‌ روشن نگه دارید به طوری که نیاز به حداقل مراقبت داشته باشد.

با دیدن رفتار شخصی که در این کار کاملا حرفه‌ای است ممکن است فکر کنید این کار خیلی آسانی است، ولی واقعیت این است که چند سال طول می‌کشد شخص به این درجه از مهارت برسد. به یاد داشته باشید که این کار نیاز به استعداد ذاتی هم دارد و هر چه این استعداد در فردی بیشتر باشد، زودتر می‌تواند خبره شود. این موضوع را هم به یاد داشته باشید که نوع آتش‌هایی که برای نور، گرما و پخت و پز درست می‌شوند، با هم  تفاوت دارد.

اگر به یک فضای سبز یا پارک ملی بروید، ممکن است کنار رودخانه با صحنه‌هایی مثل آتش خاموش شده روی چمن و قوطی‌های فلزی زنگ زده که در اطراف ریخته شده‌اند، روبه‏رو شوید. با وجود این که زمین پس از این سوءاستفاده دوباره حیات خود را باز می‌یابد، ولی این کار نشان از بی‌احترامی به طبیعت دارد و باعث صدمه دیدن و خراب شدن آن می‌شود و افرادی که در آینده به آنجا خواهند آمد تا مدت‌ها نمی‌توانند آنچنان که باید و شاید از آن استفاده کنند.

هنگام روشن کردن آتش، ما مسوولیم کاری کنیم که اثری از آتش بر جای نگذاریم. پس همیشه جایی را برای روشن کردن آتش انتخاب کنید که به طبیعت صدمه‌ای نزند، زمین بدون پوشش گیاهی گزینه مناسبی است. همچنین باید حواستان به خطر ایجاد آتش‌سوزی نیز باشد؛ آتش باید همیشه در جایی که به شعاع 4 متر باز و عاری از درخت و بوته است، روشن شود.

چیدن سنگ دور آتش شاید به نظر کاری کاملا طبیعی و درست بیاید، ولی تنها سودی که با این کار عاید شما می‌شود، سوختن و سیاه شدن سنگ‌هاست که اثرش تا سال‌ها از بین نخواهد رفت.

در برخی مناطق طبیعی و کنترل شده، تنها زمانی می‌توانید آتش روشن کنید که خطر آتش‌سوزی وجود نداشته باشد. اگر روشن کردن آتش در منطقه‌ای که هستید، ممنوع است به نفع خودتان و همه است که این کار را نکنید. با وجود این که آتش بعضی مواقع باعث تسریع رشد گیاهان و درنتیجه رساندن سود به محیط طبیعی می‌شود، آتش‌سوزی جنگل خطری بسیار بزرگ و جدی است.

فرآیند شعله‌ور شدن آتش

آتش برای روشن شدن به 3 عامل نیاز دارد: سوخت، اکسیژن و گرما. برای سوختن مناسب از هر کدام از این 3 عامل باید به اندازه کافی وجود داشته باشد. برای روشن کردن آتش، معمولا چوب به صورت تصادفی روی هم چیده می‌شود، در حالی که فاصله بین چوب‌ها باید به اندازه‌ای باشد که هوا (اکسیژن) بتواند از بین‌شان عبور کند؛ در ضمن این فاصله باید به اندازه‌ای کم باشد که گرما بتواند از یک تکه چوب به تکه دیگر سرایت کند.

اگر چوب‌ها خیس یا خیلی بزرگ باشند، آتش دود می‌کند یا خاموش می‌شود. بسیاری از مبتدی‌ها هنگامی که آتش روشن می‌کنند یا آتش دود می‌کند یا فاصله کمی برای عبور جریان هوا دارد یا به دلیل فاصله زیاد چوب‌ها از هم و عدم سرایت گرما خاموش می‌شود.

مواد لازم برای روشن کردن آتش

شاخه‌های خیلی ریز:‌ پیش از هر چیز به شاخه‌های نازک نیاز داریم، شاخه‌های ریز 30 سانتی با قطری به اندازه چوب کبریت. این شاخه‌ها باید با کبریت آتش بگیرند. از این چوب‌ها باید حداقل به عرض 2 کف دست جمع کنید.

شاخه‌های ریز:‌ این شاخه‌ها ضخیم تر از چوب کبریت ولی نازک‌تر از مداد و خشک و شکننده هستند. از این چوب‌ها به مقدار زیاد جمع کنید.

چوب معمولی:‌ منظور چوب خشک و شکننده به قطر مداد است. این نوع چوب به روشن شدن و جان گرفتن آتش کمک خیلی زیادی می‌کند. از آنها به مقدار زیاد جمع کرده به قطعاتی به طول کف دست تقسیم‌شان کنید. این چوب‌ها بهترین نوع چوب برای ایجاد آتش کنترل شده برای پخت و پز هستند.

سوخت کوچک: ‌به چوب‌هایی می‌گویند که ضخیم‌تر از مداد هستند، تقریبا به ضخامت انگشت شستتان. این چوب‌ها شروع‌کننده آتش به آن معنا که ما تصور می‌کنیم، هستند.

سوخت اصلی: ‌چوب‌هایی ضخیم‌تر از انگشت شستتان که بتوانید روی زانو بشکنیدشان. برای اکثر آتش‌های موقت این بزرگ‌ترین سوختی است که به آن نیاز دارید. چوب‌های بزرگ‌تر با اسم «سوخت بزرگ» شناخته و برای آتش‌های ثابت و آتش‌های مخصوص به کار برده می‌شوند.

روشن کردن آتش

1 ـ مکان مناسبی برای روشن کردن آتش پیدا کنید؛ تمام چوب‌های مورد نیاز را جمع کرده و با استفاده از سوخت کوچک سکویی به اندازه 30 سانتی‌متر درست کنید. این چوب‌ها، چوب‌های ریز را از رطوبت زمین حفظ کرده و قلب آتش را تشکیل می‌دهند.

2 ـ یک دسته الیاف نازک چوبی روی سکو قرار دهید.

3 ـ دو دسته چوب خیلی ریز بردارید و روی الیاف چوبی به شکل سقف شیروانی قرار دهید.

4 ـ کبریت را روشن کنید و به الیاف بزنید. وقتی شعله زبانه کشید، چوب‌های معمولی را روی شعله‌ها قرار دهید. وقتی اینها نیز شروع به سوختن کردند، چوب‌های بزرگ‌تر را روی آتش بگذارید. این کار را ادامه دهید تا نوبت به سوخت اصلی برسد.

روشن کردن آتش با استفاده از فندک، به دلیل نوع شعله آن ممکن است سخت باشد و باعث سوختن دستتان شود. در این صورت می‌توانید از پوست درخت غان کمک بگیرید، البته اگر در دسترس باشد. پوست درخت غان به دلیل روغن‌هایی که دارد، خوب می‌سوزد. ولی هنگام سوختن به بالا برمی‌گردد و جمع می‌شود. برای جلوگیری از این حالت، پوست درخت را به صورت بادبزن تا بزنید و با فندک روشن کنید.

لذت روشن کردن آتش و گرمای آن، جان بخش تمام لحظاتتان باد.

حامد پیمان‌خواه

آتشکده یزد

در شهر پرآوازه یزد خیابانی هست که شاید بتوان گفت هیچ روزی خالی از گردشگر، چه خارجی و چه داخلی نیست. بر این خیابان نام آیت‌الله کاشانی را گذاشته‌اند؛ در آنجا کوچه‌ای هست به نام کوچه آتشکده که هنوز هم رنگ و بوی کوچه‌های قدیمی را دارد؛ ساختمان‌هایی کم ارتفاع و زمینی کم و بیش خاکی. اواسط کوچه، سمت راست، خانه باغی را خواهید دید که اغلب مواقع عبور و مرور در آن زیاد است. شما نیز با ورود به آنجا در واقع وارد یکی از قدیمی‌ترین و مهم‌ترین آتشکده‌های زرتشتیان جهان می‌شوید. آنچه ابتدا توجه‌تان را جلب خواهد کرد حوض بزرگ و دایره شکلی است که رو به روی ساختمان اصلی آتشگاه قرار گرفته و این نکته را یادآوری می‌کند که عموما آتشکده‌ها را در کنار آب‌ها بنا می‌کرده‌اند. پس از این حوض، پله‌هایی را می‌بینید که بالا رفتن از آنها شما را به ساختمانی می‌رساند با یک عالمه تاریخ و سرگذشت. این ساختمان بر ارتفاعی حدود ۲۱ متر از زمین و در میان حیاط بزرگی که درختان همیشه سرسبز سرو و کاج آن را پوشانده، قرار دارد. نگاره فروهر بر پیشانی ساختمان و سرستون‌های سنگی آن زیبایی ویژه‌ای بدان بخشیده است. سرستون‌های سنگی جلوی تالار ساختمان اصلی و سنگ‌های گلدار پای دیوارها کار هنرمندان اصفهانی است. این هنرمندان سنگ‌ها را در اصفهان تراشیده و به یزد آورده‌اند. نگاره فروهر بالای سردر ورودی، کار هنرمندان کاشیکار یزدی و معماری کل این بنا از معماری آتشکده‌های پارسیان (که در هند ساکنند) تاثیر پذیرفته است.

این ساختمان‌ آبان 1313 با سرمایه یک زرتشتی پارسی بر قطعه زمینی که از سوی چندتن از زرتشتیان ایران ازجمله برادران امانت به یاد فوت پدرشان وقف شده بود، ساخته شد. نقشه آن را مهندس انپارسی کشیده و ارباب جمشید امانت، سرپرستی و نظارت ساخت بنا را بر عهده داشته است. وی در خاطرات خود نوشته که برای جلب توجه پارسیان هند، پنج بار به آن دیار سفر کرده است. 4 بار با کشتی‌های بخار روی آب‌های خروشان اقیانوس هند و یک بار پیاده و با شتر در ریگزارهای بلوچستان ایران و پاکستان، تا سرانجام انجمن پارسیان هند پرداخت هزینه ساختمان آتش‌بهرام یزد را پذیرفت. غرض از گفتن این ماجراها برای شما گردشگر عزیز دو چیز بود: یکی آن‌که بدانیم سنت وقف در میان ایرانیان از قرن‌ها پیش رواج داشته و دوم آن‌که وقتی وارد این ساختمان می‌شوید، بدانید برای بنا کردن آن چه رنج‌هایی کشیده شده و چه چمدان‌هایی برای سفرهای دور و دراز بسته شده است. شاید اگر به همه گردشگران برای بازدید از هر محوطه و بنای تاریخی چنین اطلاعاتی داده می‌شد امروز شاهد این همه آثار باستانی آسیب‌دیده نبودیم. بگذریم.... وقتی وارد ساختمان می‌شویم، در همان آغاز اتاق بزرگی با دیوار شیشه‌ای را می‌بینیم که درهای ورودی آن هرگز برای گردشگران و افراد عادی باز نمی‌شود و تنها راه ارتباطی ما با آنجا همان دیوار شیشه‌ای است؛ چراکه آن سوی این دیوار یکی از مقدس‌ترین عناصر دین زرتشت در مجمری بزرگ نگهداری می‌شود: آتش بهرام؛ آتشی که بیش از 1500 سال است، خاموش نشده و با گرمایش مقدم شما را گرامی می‌دارد. شاید اینجا بد نباشد به یک نکته مهم اشاره کنیم و آن باور غلطی است که هنوز هم برخی‌ها نسبت به اعتقادات زرتشتیان دارند و آنها را آتش‌پرست می‌دانند؛ به این مفهوم که فکر می‌کنند زرتشتیان آتش را خدا و آفریننده جهان به شمار می‌آورند.

شاید این اشتباه از آنجا ناشی می‌شود که از سال‌ها و قرن‌ها پیش، معنای اصلی واژه پرستیدن فراموش شد. حقیقت آن است که پرستیدن در اصل یعنی «دور و ور چیزی گشتن و از آن مراقبت کردن» و هنوز هم واژه «پرستار» به همین معنا به کار می‌رود. پرستار کسی است که در کنار مریض حضور دارد و از او مراقبت می‌کند نه این‌که مریض را می‌پرستد!

حقیقت آن است که برای آریایی‌هایی که از دشت‌های سرمازده اطراف سیبری در جستجوی سرزمینی گرم به ایران مهاجرت کردند، آتش که روشن کردن آن نیز به این سادگی‌ها نبود، پدیده‌ای بسیار مهم به شمار می‌آمد و ارزش حیاتی داشت. خاموش شدن آن می‌توانست مساوی با مرگ باشد پس با دل و جان از آن مراقبت‌ کردند و کم‌کم قداست پیدا کرد، برایش اسطوره‌ها ساختند و با همین قداست وارد دین زرتشت شد. برای همین است که امروز وقتی وارد آتشکده یزد می‌شوید باید با حفظ فاصله و رعایت احترام به آن نگاه کنید. این آتش از حدود 1517 سال پیش در آتشکده ناهید در فارس شعله‌ور بوده و بعد در سده 5 میلادی به محلی به نام عقدا در نزدیکی یزد آورده می‌شود که 700 سال در آنجا روشن می‌ماند و سپس به اردکان منتقل می‌شود و پس از 300 سال نگهداری در آنجا در سال 1318 شمسی به محل کنونی آورده شده و تا امروز روشن نگه داشته شده است و حالا شما می‌توانید این پایداری و عظمت را در آتشکده یزد ببینید.

در سالن اصلی آتشکده، تابلوی نقاشی بزرگی با تصویر زرتشت در کنار دیوار شیشه‌ای دیده می‌شود که یک اثر ارزشمند هنری و گرانقیمت به شمار می‌آید. دورتادور این سالن نیز میزهای شیشه‌ای گذاشته شده که چند نسخه قدیمی از کتاب اوستا در آنها به نمایش درآمده است.

بازدید از این آتشکده رایگان و همه روزه صبح و عصر به استثناى تعطیلات رسمى امکان‌پذیر است.

هشت باغ دولت‌آباد

اگرچه بخش قابل توجهی از آثار باستانی و تاریخی ما ایرانیان را ساختمان‌ها، عمارت‌ها، کتیبه‌ها، سفالینه‌ها و... به خود اختصاص می‌دهند، اما وجود جاهایی مثل باغ دولت آباد یزد نشان می‌دهد که یکی از دغدغه‌های گذشتگان هنردوست ما ایجاد فضاهایی زیبا و دلنشین در کنار عناصر طبیعت بوده است. باغ دولت‌آباد در یزد در اواخر دوره افشاریه و در سال۱۱۶۰ هـ .ق توسط محمدتقی‌خان، معروف به خان بزرگ که سرسلسله خاندان خوانین یزد بود، احداث شد. مرحوم محمدتقی خان ابتدا قناتی به طول ۶۵ کیلومتر احداث کرد و آب را از مهریز به یزد و محل کنونی باغ دولت آباد رساند و سپس مجموعه حکومتی(دارالحکومه) خود را در این باغ بنا کرد. این باغ با مساحتی درحدود 70 هزار مترمربع شامل ساختمان‌ها، حوض‌ها و آبنماهای بسیاری بوده که در فضای بین آنها باغ‌هایی با درختان انار، انگور و... با گل‌های فراوان، زینت‌بخش محیط بوده‌اند. دیدن این باغ در فصل پاییز هم زیبایی‌هایی دارد که واقعا نمی‌شود از آن صرفنظر کرد.

نام اصلی این باغ «هشت باغ دولت‌آباد» است و در معماری آن قرینه‌سازی‌ها به نحو احسن انجام گرفته. عمارت‌های باغ دولت‌آباد به طور کلی به دو بخش اندرونی و بیرونی تقسیم می‌شوند. یکی از مهم‌ترین بخش‌های اندرونی، عمارت هشتی و بادگیر آن است. به طور کلی در بناهای تاریخی یزد وجود بادگیر امری عادی است، اما شما در اینجا بلندترین بادگیر خشتی جهان را می‌بینید که با ارتفاع حدود 33 متر ساخته شده و نشانگر نبوغ مهندسان و معماران هنرمند یزدی است. این بخش از ساختمان در تابستان‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفته، اما بخش‌های دیگری مانند بهشت آیین، مشهور به زمستانه، مخصوص اقامت در فصول سرد سال بوده است، همچنین حرمسرا، اتاق‌های خدمه، آشپزخانه شاهی، آب انبار خصوصی، درشکه‌خانه و یک برج دیده‌بانی که همگی محل سکونت حاکم بوده، از بخش‌های دیگر اندرونی هستند.

در بخش بیرونی نیز می‌توانید ساختمان‌هایی مانند تالار آیینه، تالاری موسوم به تهرانی، ساختمان سردر اصلی، دو بازارچه، دو برج دیده‌بانی، آب انبار عمومی و دیوانخانه را ببینید.

می‌دانیم که شهر یزد در یکی از مناطق خشک و کم آب ایران واقع شده بنابراین احداث چنین باغی به صورتی که جریان آب در سراسر آن به زیبایی نمایش داده شود، از اهداف اصلی صاحبان و سازندگان آن بوده است. آب ابتدا در زیر بادگیر عمارت هشتی و در یک حوض یکپارچه مرمرین دیده می‌شود که در آن می‌جوشد و بالا می‌آید. سپس به حوضی در وسط این عمارت وارد می‌شود و از آن به 3 حوض کشیده مستطیل شکل در سه شاه نشین سرازیر می‌شود.

در مقابل اُرُسی اتاق‌ها (یعنی بخش‌های مشبکی که با شیشه‌های رنگی تزیین شده و رو به حیاط عمارت است)، 3 حوضچه با شکلی خاص از سنگ مرمر درست شده که اصطلاحا به آنها سینه کبکی می‌گویند و آنها را به شکلی تراشیده‌اند تا موج ایجاد کنند و حجم آب را بیشتر از واقع نشان دهند. آب از هر حوضچه سینه کبکی وارد یک حوض دیگر و از آنجا در جوی‌هایی در دو طرف میان کرت‌های باغ جاری می‌شود و به سردر می‌رسد.

در گذشته گاهی آب در این مرحله وارد آبگردانی بسیار زیبا می‌شده که این بخش امروزه به کلی از بین رفته ‌است، بعد از آن آب از زیر سردر عمارت بیرون می‌رفت و به یک استخر بزرگ ۱۲ ضلعی و بعد به استخرهایی دیگر در سه طرف هدایت می‌شد. در مراحل پایانی، آب از این استخرها به خیابان‌ها و آبادی‌ها می‌رفت و سرانجام به مصرف کشت و زرع می‌رسید.

نکته جالب دیگری که درباره باغ دولت‌آباد بسیار مشهور است نقل قول سازنده آن در وقفنامه باغ است. او در آنجا گفته: «خدا لعنت کند آن کسی را که قبل از بیرون آمدن آب از این باغ، حتی به اندازه سیراب کردن گنجشکی از آن استفاده کند. محصول اینجا وقف بارگاه مولا در نجف است.» البته مدت‌هاست که قنات باغ را از بالا بسته‌اند و نگذاشته‌اند آب به شهر بیاید و نمی‌دانیم که مسببان این کار به لعنت وقف کننده دچار شده‌اند یا خیر!

ولی به هر حال هنوز هم باغ دولت آباد دیدنی و زیباست. برای دیدن آنجا باید از در اصلی باغ که در خیابان شهید رجایی یزد است وارد شوید و یکی از طرب‌انگیزترین باغ‌های ایرانی را ببینید.

سیمین‌دخت گودرزی

کلاویخو، سفیر پادشاه اسپانیا که در قرن هشتم هجری سفری به ایران داشت از ورامین دیدن کرده و در کتاب خود درباره این شهر می‌نویسد: «ورامین شهر بزرگی است که قسمت اعظمش خالی از سکنه شده، این شهر بسیار پهناور است، برگردا‌گرد آن هیچ دیواری نیست. این شهر در محوطه‌ای واقع است، اینجا مقر آن بزرگ تاتار یعنی داماد تیمور بود. در قرن‌های 5 و 6 هجری، ورامین آباد‌ترین دوران حیات خود را می‌گذرانده....»

شهرستان ورامین از نظر بناهای تاریخی و قدیمی بسیار غنی است و در صورت مهیا شدن بسترهای لازم و امکانات گردشگری می‌تواند پذیرای گردشگران و بازدیدکنندگان بسیاری باشد. از جمله آثار مهم تاریخی آن هم می‌توان به قلعه ایرج (وارنای چهارگوش)، مسجد جامع ورامین، نارین قلعه، قصر بهرام، کاروانسرای عین الرشید، میدان کهنه گل، برج علاءالدوله، آب انبار علی‌آباد، آب انبار حصارگلی، یخچال حصار کوچک، یخچال علی‌آباد، پل باقرآباد، کاروانسرای دیرگچین و... اشاره کرد. این شهرستان با توجه به موقعیت جغرافیایی خود که در نزدیکی پایتخت قرار دارد از امکان دسترسی و جاده‌های مناسبی هم برخوردار است و از سوی دیگر نزدیکی آن به کویر مرکزی ایران از نظر جغرافیای طبیعی ویژگی‌های منحصربه‌فردی را برای این شهرستان فراهم کرده است.

شهرستان ورامین از نظر گردشگری مذهبی نیز دارای پتانسیل بالایی بوده و گواه این موضوع وجود مرقد امامزادگان بسیاری در این شهر است که برخی از آنها عبارتند از: امامزاده جعفر بن موسی کاظم، امامزاده علی، امامزاده یحیی، امامزاده عبدالله، امامزاده زید، امامزاده هادی، امامزاده طاهر و مطهر خیرآباد، امامزاده شاه حسین و...

از مهم‌ترین و با ارزش‌ترین صنایع دستی مردم ورامین هم قالی‌ها و فرش‌هایی است که توسط اهالی ورامین و اطراف آن بافته می‌شود. به‌طور معمول این قالی‌ها و فرش‌ها در طرح‌های هندسی تکرار شونده، دارای رنگ‌های قهوه‌ای و قرمز تیره روی زمینه خاکی یا آبی تیره هستند.

در جریان سفری که برای بازدید از شهرستان ورامین و آثار تاریخی آن رفتم، مشاهده کردم ورامین با همه زیبایی‌ها و آثار بی‌نظیرش از جمله مناطقی است که کمتر مورد توجه قرار گرفته و در صورت معرفی مناسب می‌تواند پذیرای گردشگران بسیاری باشد.

مسجد جامع ورامین

این بنا در خیابان شهید بهشتی شهرستان ورامین واقع شده است. ایوان ورودی مسجد بسیار مرتفع و وسیع است. شبستان غربی هم بازسازی شده است. در داخل طاق نماهای مسجد به خط کوفی عبارت «علی ولی الله» تکرار شده است و در بالای این طاق نماها یک قاب گچی در هر طرف که شامل کتیبه گچبری شده به خط ثلث است، دیده می‌شود. متن این کتیبه‌ها شامل توضیح مرمت بنا در دوره شاهرخ تیموری است. در زیر گنبد مسجد هم با آجر و گچ کلمات: «الحمدلله، الله و محمد» نوشته شده است. در کاسه داخلی راس گنبد یک شمسه همراه با نقوش ستاره پنج پر به رنگ‌های سبز، سفید، اخرایی و خردلی دیده می‌شود. نمای بیرونی گنبد هم آجری و به صورت پلکانی است. سیاحانی مانند مادام دیولافوا که در دوره قاجاریه به ایران سفر کرده اند و این بنا را دیده‌اند، در طرح‌ها و نوشته‌های خود آن را به صورت ساختمان مخروبه‌ای وصف می‌کنند.

برج علاءالدوله

این بنا در میدان امام ورامین قرار دارد. ورودی آن از ضلع شمالی است و اطراف آن را با سنگ فرش و آجر فرش پوشانده شده است و در فضای داخلی آن توسط اداره ارشاد ورامین گالری انجمن هنرهای تجسمی تاسیس شده است.

گنبد این بنا مخروطی شکل است و یک ایوان ورودی در ضلع جنوبی و یک ایوان ورودی نیز در ضلع شمال غربی دارد. بنا بتازگی مرمت شده و در وضعیت خوبی به سر می‌برد. در ضلع جنوبی کف بنا دریچه‌ای به سمت یک سرداب می‌رود. در سفرنامه دیولافوا در قرن نوزدهم میلادی، دورنمایی از برج و شهر به تصویر کشیده شده است. دمورگان در کتاب خاطرات هیات علمی فرانسه در ایران، طرحی از برج علاءالدوله و فضای اطراف آن ارائه کرده است.

دونالد ویلبر در تاریخ می‌1939 از بنا بازدید کرده و در مورد آن می‌نویسد:« این ساختمان در سال 1289 میلادی (688 ه. ق ) بنا شده است. تزئین این مقبره از لحاظ تنظیم جزئیات در محل معین و تناسب آن با خود برج و ظرافت کار، بر عملیات دوره گذشته برتری دارد و استفاده از تزئین لعابدار را قبل از کاشیکاری، در اوج تکامل خود نشان می‌دهد.

قلعه حصار سرخ

در این منطقه، 3 قلعه نزدیک به هم به نام‌های حصار سرخ یک، دو و سه داریم. قلعه شماره یک در غرب روستای حصار سرخ ورامین و حدود یک کیلومتری روستای علی‌آباد در 15 کیلومتری جنوب شرقی ورامین قرار دارد. در حال حاضر این قلعه به صورت تلی از خاک و سازه‌های نیمه ویران است. روی تپه آثار فراوانی از سفال‌های لعابدار فیروزه‌ای با نقوش سیاه و سفال‌های ساده به رنگ نخودی و قرمز یافت شده است. دورتادور قلعه را زمین‌های کشاورزی فراگرفته و به دلیل آبیاری آنها، پی بنا آسیب کلی دیده و بخشی از آن فروریخته است.

قلعه شماره 2 در جنوب شرقی روستای حصارسرخ قرار دارد.

بخش اعظم قلعه از بین رفته ولی در بخش‌هایی از اضلاع شرقی، غربی و شمالی آثار معماری مشهود است. مصالح عمده ساخت قلعه خشت خام است.

قلعه شماره 3 نیز در جنوب شرقی روستا و نزدیک قلعه دوم قرار دارد. قلعه تجره در جنوب روستای تجره واقع در شمال شرقی بخش جواد آباد ورامین، قلعه ایجدانک در 4کیلومتری جنوب شهر ورامین و قلعه آب باریک از دیگر دیدنی‌های ورامین هستند.

امامزاده یوسف رضا

این بنا در فاصله 7 کیلومتری شمال ورامین در روستای قشلاق یوسف رضا و داخل قبرستان روستا واقع شده است.

بنا شامل یک اتاق ورودی و گنبد خانه است. گنبد بنا مخروطی و هشت وجهی بوده و 4 نورگیر در چهار جهت اصلی گنبد تعبیه شده است. ضریح بقعه، چوبی، مشبک و روباز است که در زیر گنبد قرار دارد. در چهار جهت اصلی آن چهار ورودی با طاق جناقی وجود دارد که گوری در میانه آن قرار گرفته است.

امامزاده یحیی

این بنا در خیابان شهید بهشتی، محله کهنه گل شهر ورامین و در کنار گورستانی قدیمی قرار دارد.

ایوان ورودی بنا در سمت شمال قرار دارد و پهن و کوتاه است که بتازگی مرمت شده؛ ایوان جنوبی نیز از نظر فرم مانند ایوان شمالی است و ساقه گنبد هشت ضلعی است. در هر ضلع ساقه گنبد یک نورگیر دیده می‌شود.

داخل بنا گچبری‌های بسیار زیبایی انجام گرفته است. از کف بنا به ارتفاع 5‌/‌1 متر کاشی‌های زرین فام بسیار زیبایی به رنگ لاجوردی و شیری با نقوش اسلیمی و گل و گیاه نصب شده است و در بالای آن یک ردیف کتیبه گچبری شده بنا را دور می‌زند و به تناسب موقعیت‌ها مانند وجود محل محراب و در ورودی، ارتفاع می‌گیرد. متاسفانه محراب این امامزاده در دوران قاجار از ایران خارج شده و به فروش رفته است. سبک معماری امامزاده یحیی شباهت زیادی به مسجد جامع ورامین و برج علاءالدوله دارد.

کاروانسرای عین الرشید و قصر بهرام

اگر شما هم از علاقه‌مندان تورهای گردشگری کویر و داشتن تجربه‌ای متفاوت و فراموش نشدنی هستید، به شما توصیه می‌کنم حتما از کاروانسرای عین‌الرشید و قصر بهرام که کنار آن قرار دارد، دیدن کنید. کاروانسرای عین الرشید به فاصله 79 کیلومتری ورامین و داخل کویر و در 2 کیلومتری غرب کاروانسرای شاه عباسی قصربهرام واقع شده است. بنا از آجر و دارای پی از لاشه سنگ است. دورتا دور حیاط مرکزی را حجره‌هایی برای اقامت مسافران ساخته‌اند. به دلیل موقعیت خاص بنا در میان بیابان، ساختمان و معماری آن بی شباهت به قلعه نیست. دیواره‌های بنا شامل شش برج و باروهای میان آن است. از این شش برج، دو برج در ضلع غربی مرمت نشده و به همان شکل اولیه باقی مانده‌اند.

• همیشه در سفر از محافظ‌های پلاستیکی برای گوشی خود استفاده کنید، البته این نوع محافظ‌ها بهتر است از جنس طلق خشک بوده و در حد امکان حالت چسبندگی نداشته باشد، زیرا در این حالت امکان جمع شدن بخار در زیر لایه محافظ کاهش خواهد یافت. درباره محافظ‌های چرمی نیز پیشنهاد می‌شود تنها از چرم طبیعی استفاده کنید، زیرا چرم مصنوعی موجب ایجاد تعریق روی بدنه گوشی خواهد شد و همچنین حرارت دستگاه را بالا خواهد برد که می‌تواند موجب آسیب دیدن آن گردد، البته محافظ‌های چرمی عموما حرارت بیشتری را ایجاد می‌کنند، پس محافظ‌های پلاستیکی خشک بهترین گزینه برای این‌گونه شرایط محسوب می‌‌شوند.

• تا حد امکان از اجرای نرم‌افزارها به صورت همزمان خودداری کنید، پردازنده‌های همراه غالبا در حرارت کارایی خود را از دست خواهند داد و در صورت ایجاد فشار زیاد، حرارت داخلی توسط پردازنده ایجاد خواهد شد که موجب آسیب‌دیدگی پردازنده و سایر قطعات موبایل شما خواهد شد.

• سعی کنید از کارکیت یا هندزفری استفاده کنید، زیرا قرار دادن گوشی در نزدیکی سر علاوه بر آسیب امواج به بدن، موجب انتقال حرارت سر به تلفن همراه خواهد شد و همچنین تعریق بدن براحتی می‌تواند از طریق منافذ تلفن وارد قطعات داخلی شده و آسیبی جدی به همراه شما واردسازد.

• تا حد امکان از استفاده بی‌مورد و غیرضرور از همراه خود بپرهیزید زیرا میزان استفاده از همراه مساوی با در معرض خطر قرار گرفتن آن خواهد بود و به این ترتیب احتمال ایجاد خسارت افزایش خواهد یافت.

• باتری موبایل خود را تا زمان هشدار خالی بودن به شارژ متصل نکنید، زیرا اتصال به شارژ موجب ایجاد حرارت در گوشی شده و با توجه به بالا بودن حرارت محیط، این امر می‌تواند موجب آسیب دیدن دستگاه‌تان شود. همچنین از شارژ کردن همراه خود در محیط‌های باز خودداری کنید و حتی الامکان در محیط‌های بسته و خنک این کار را انجام دهید.

• از قرار دادن تلفن همراه خود در جیب خودداری کنید، زیرا فشار وارده بر قطعات موجب بالا رفتن احتمال آسیب، بخصوص در محیط‌های مرطوب خواهد شد و در این شرایط تلفن همراه شما بسیار آسیب‌پذیرتر از حالت عادی خواهدبود.

• سعی کنید جعبه و مدارک گارانتی تلفن همراهتان را با خودتان به سفر ببرید، زیرا امروزه در بیشتر شهرهای ایران نمایندگی رسمی خدمات تلفن‌های همراه وجود دارد و در صورت وقوع مشکل می‌توانید براحتی با مراجعه به این مراکز به تعمیر دستگاه خود اقدام کنید.

سارا زعفرانی قزوینی

در بیشتر کشورهای جهان، سالمندی تجربه‌ای نو در زندگی آدم‌ها برای بهره‌مندی بیشتر، افزایش احترام و منزلت اجتماعی و فرصتی برای رسیدگی به خویش و خانواده است و به مدد نظام‌های تامین‌اجتماعی و صندوق‌های بازنشستگی همزمان با آغاز دوران بازنشستگی افراد، حمایت‌های مالی از افراد افزایش می‌یابد و بسیاری از سالمندان فرصت‌هایی نظیر سفرهای متعدد وتحقق سایر فعالیت‌های متناسب با علائق و سلایقشان را برای دوران بازنشستگی پیش‌بینی و برنامه‌ریزی می‌کنند.

در کشور ما متاسفانه فقدان نظام‌های پشتیبانی اجتماعی، در بسیاری از افراد ـ در دوران بازنشستگی‌ـ احساس انزوا، بیهودگی، از کارافتادگی و نیاز به دیگران را تشدید می‌کند و از این رو بسیاری گمان می‌کنند که دوران سالمندی پایانی دردناک بر زندگی اجتماعی آنهاست.

در این شرایط روانپزشکان سالمندی پیشنهاد می‌کنند که طراحی برنامه‌هایی نظیر سفر برای سالمندان می‌تواند تا حدود زیادی بر این نقیصه فائق آید. برنامه‌ریزی برای سفرهای کوتاه درون شهری یا سفرهای گروهی می‌تواند در ترمیم روحیه، تقویت احساس هویت و خودباوری و افزایش نشاط در این گروه بسیار موثر باشد.

برخی کارشناسان معتقدند گرچه سفر برای همه گروه‌های اجتماعی خوب است اما آن را برای سالمندان باید به چشم یک ضرورت نگریست. سفرها شبکه‌های اجتماعی کوچک را می‌آفرینند که راه را برای ورود دوباره افرادی که عموما به مسائل و دردهای مشترک مبتلا هستند، فراهم می‌کند.

البته نباید از نظر دورداشت که سفر کردن در ایران در مجموع با مخاطرات و معضلاتی همراه است. مسائلی مانند گران بودن سفر، فقدان کمپ‌های اقامتی ارزان و مناسب و تمیز، نبود امکانات لازم برای گروه‌های خاص مانند سالمندان، معلولان و...

برای گروه‌های متوسط جامعه، راه‌ها و سیستم‌های حمل و نقل غیرایمن، بی‌برنامه بودن تورها و بی‌توجهی به ارائه سرویس‌های حرفه‌ای، حوادث غیرمترقبه و استرس‌زا نظیر رانندگی‌های بد، تصادفات و... می‌توانند به عنوان موانع سفر تلقی شوند. این موارد برای سالمندان مشکل جدی‌تری تلقی می‌شود که ممکن است سفر را از زندگی آنها حذف کند.

یک ضرورت غیرقابل انکار

توجه به این ملاحظات و نیازهای ویژه سالمندان، ضرورت برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی تورها و موسساتی ویژه برای سفر سالمندان را به عنوان یک هدف رودرروی جامعه امروزی قرار می‌دهد؛ منظور نهادهایی است که با مسائل و مشکلات این گروه و نیازهای آنان آشنا هستند و می‌توانند مسیر و برنامه‌های سفر را متناسب با توانایی‌ها و ناتوانی‌های مخاطبان تنظیم کنند.

یکی از مزایای اجتماعی توجه به این مهم این است که با ایجاد شبکه‌های ویژه سالمندان و تعامل بیشتر آنان با یکدیگر، این گروه برای روبه‌رو شدن با مشکلات و حل آن تواناتر می‌شوند و جامعه هزینه‌های کمتری را برای آنها خواهد پرداخت.

سفر بهانه خوبی است برای تحقق این امر و البته بهانه‌ای است که بیش از هزینه به مدیریت و برنامه‌ریزی نیاز دارد.

مطالعات تازه نیز موید این است که کار بیش از حد و نداشتن سرگرمی بخصوص در دوران بازنشستگی و کهولت، می‌تواند زندگی فرد را در معرض خطر جدی قرار دهد.

مردم وابسته به هر قشر یا هر گروه سنی که باشند به گردش و سفر نیاز دارند و نتایج مطالعاتی که درباره این موضوع صورت گرفته، حاکی از آن است که گردش و سفر انرژی از دست رفته را جبران می‌کند و سبب شادابی و طراوت روح و جسم فرد می‌شود.

کارشناسان اجتماعی براین باورند که گردش و مسافرت اگر برای همه مفید باشد، برای سالمندان و بازنشستگان یک ضرورت است ؛ چرا که یک عمر کار و فعالیت، روح و جسم آنها را خسته کرده است و اکنون که بازنشسته شده‌اند، بیکاری و روزمرگی رنجشان می‌دهد و بتدریج زمینگیرشان می‌کند.

سفر بهترین راه بهتر زیستن

بیشتر مردم ایران تا هنگامی که سرگرم کار و فعالیت هستند گرفتن مرخصی برای سفر را امری غیرضروری تلقی می‌کنند و زمانی که پا به دوران سالمندی و بازنشستگی می‌گذارند، سفر کردن را دشوار و حتی غیر ممکن می‌بینند.

متخصصان طب سالمندی سفر را برای سالمندانی که مشکلات جسمی یا فیزیکی خاصی ندارند، مفید و در برخی موارد لازم شمرده‌اند. این پزشکان در یک بحث کلی درباره شیوه‌های بهتر زیستن در دوران کهولت و بازنشستگی و اجتناب از عوارض جسمی و ذهنی و روانی شایع در این دوران، سفر را بهترین راهکار برای سالمندان(همچون دیگر گروه‌های سنی) می‌دانند. افراد سالمند و بازنشسته که وضعیت جسمی یا روانی بحرانی نداشته باشند، مثل همه از سفر لذت برده و هیجانات و خاطرات مطلوب آن می‌تواند تأثیری مثبت بر جسم و روح آنان داشته باشد.‌با توجه به وابستگی‌های عاطفی زوجین در این دوران از زندگی و فرصت‌های آزادی که دارند، سفرهای دور و نزدیک برای زوج‌های سالمند، تجربه‌ای جدید و خاطره‌انگیز می‌آفریند.

روانپزشکان نیز سفر را مفید دانسته و بعضی آن را برای دوری از عوارضی نظیر نقصان عقل و فراموشی در دوران کهولت ضروری شمرده‌اند.

وظیفه‌ای بر دوش همه ما

«احساس تنهایی و انزوای اجتماعی» یکی از مشکلا‌ت انکارناپذیر سالمندان است. متأسفانه هم‌اکنون روش غالب و نامناسب محاوره با سالمندان به صورت غیرکلا‌می، اشاره سر و دست، جملا‌ت کوتاه و مقطع است که همین عوامل میزان طردشدگی سالمندان از جامعه را بخوبی نشان می‌دهد. به این ترتیب وظیفه طراحی سفرهای گروهی و به طورکلی توسعه سفر و گردشگری برای سالمندان از سوی دستگاه‌های متولی امری اجتناب‌ناپذیر است و البته این امر محدود به دستگاه‌های حمایتی که سالمندان کشور را تحت‌پوشش دارند نمی‌شود و دستگاه‌های فرهنگی نیز باید وظایف خود را در این خصوص ادا کنند.

نوع برنامه‌ریزی برای گردشگری سالمندان نیز البته تعیین‌کننده است، اگر مسوولا‌ن دستگاه‌های حمایتی یا دیگر دستگاه‌های کشور که خدماتی را به بازنشستگان ارائه می‌کنند از روی رفع‌‌تکلیف نسبت به برگزاری سفر اقدام کرده و در برنامه‌ریزی این سفرها فقط چند شهر خاص که معمولا‌ سالمندان پیش از این به آنها سفر کرده‌اند را انتخاب کنند و در طراحی این سفرها نیز ابتکار خاصی نداشته باشند، نمی‌توان چندان به نتیجه این اقدامات امیدوار بود.‌

علا‌وه بر دستگاه‌های دولتی، شاید ضرورت داشته باشد دفاتر خدمات مسافرتی فعال نیز برای کسب منافع مادی خود هم که شده در این حوزه اقدامات بیشتری انجام دهند، زیرا افزایش تعداد سالمندان کشور برای آنان زمینه‌های سرمایه‌گذاری درباره این لا‌یه جمعیتی کشور را اجتناب‌ناپذیر می‌کند.‌سازمان‌های مردم نهاد و غیر دولتی نیز می‌توانند نقش‌ جدی در این زمینه داشته باشند و در یک کلام، این کار به عزم‌ملی نیاز دارد.

امید بزرگی